Praca nauczyciela – dramat czy nowe perspektywy?

Praca nauczyciela – dramat czy nowe perspektywy?

Nowy rok szkolny nie będzie łaskawy dla nauczycieli – wielu z nich straci pracę. Jakie perspektywy rozwoju mają nauczyciele i z czego wynika brak ofert pracy na rynku edukacyjnym? Jak nauczyciele są postrzegani przez rekruterów? Eksperci Praca.pl o trendach, problemach i możliwościach w pracy nauczyciela.

Niż demograficzny problemem w oświacie

Sytuacja niżu demograficznego, który rozpoczął się w Polsce w latach 90 tych stale odbija się na ilości miejsc pracy dlanauczycieli. O ile w 1990 roku, według GUS, w Polsce było 9289 tys. dzieci w wieku do 14 lat, o tyle w 2010 roku było ich już zaledwie 5768 tys. – to zaś przekłada się na ilość etatów dla nauczycieli. I choć od 2010 roku obserwujemy wzrost demograficzny w grupie dzieci rozpoczynających edukację (6 latków było w 2010 roku o 1,5% więcej niż w roku poprzednim), to zanim będzie można zauważyć wyraźny wzrost zapotrzebowania na nauczycieli, minie jeszcze kilka lat.

Przeludnienie klas – „kolejny sposób na nauczycieli”

„Warto również zauważyć, że problemem w ilości pracy dla nauczycieli nie jest jedynie niż demograficzny, ale również stosowane często przez samorządy sposoby na cięcie budżetu poprzez zwiększanie liczebności klas. Jedynie w ramach edukacji wczesnoszkolnej (klasy I-III) ilość dzieci w jednej klasie nie może przekraczać 26 osób. Na pozostałych szczeblach, dyrektorzy placówek decydują o tym ile dzieci będzie w jednej klasie – można zatem liczbę tą zwiększać, o ile pozwalają na to warunki lokalowe. W efekcie zmniejsza się ilość godzin pracy dla nauczycieli. Nierzadko spotkać można klasy liczące powyżej 30, a nawet 35 dzieci.”- komentuje sytuację prezes Praca.pl Krzysztof Kirejczyk.

Nauczyciel tuż po studiach

Mała ilość etatów dla nauczycieli to znacznie zmniejszone możliwości rozpoczęcia kariery w oświacie przez osoby, które dopiero ukończyły studia pedagogiczne. Zgodnie z Kartą Nauczyciela, absolwent studiów pedagogicznych musi odbyć 9 miesięczny staż, w czasie którego dostaje opiekuna (na poziomie minimum nauczyciela mianowanego) i po wypełnieniu planu rozwoju zawodowego i uzyskaniu akceptacji dyrektora szkoły, będzie mógł – po zakończeniu stażu – awansować na nauczyciela kontraktowego.

Nauczyciel dyplomowany – kiepskie perspektywy

Reforma oświaty i zasady dotyczące rozwoju zawodowego nauczycieli miały zmotywować nauczycieli do tego, by dbali nie tylko o bieżącą pracę z dziećmi, ale również stale myśleli o tym, by swoją wiedzę i doświadczenie wzbogacać. System awansów z ustalonymi zasadami dotyczącymi możliwości wspinania się po poszczególnych stopniach kariery wydawał się tu idealny. W praktyce, przy niskim zapotrzebowaniu na nauczycieli okazuje się, że wcale nie jest tak dobrze. Nauczyciel dyplomowany, czyli ten, który osiągnął najwyższy poziom w nauczycielskiej hierarchii ma coraz większe trudności z tym, by pracę utrzymać. Dlaczego? Otóż Karta Nauczyciela gwarantuje takiemu nauczycielowi wynagrodzenie w wysokości 184% kwoty bazowej określanej corocznie w ustawie budżetowej (Karta Nauczyciela, rozdział 5, art. 30). Stażysta otrzymuje 100%, nauczyciel kontraktowy 111%. Dyrektorzy szkół, musząc dbać o całościowy budżet placówki, wolą zatem przyjąć do pracy osobę zaraz po studiach – na staż, bądź nauczyciela kontraktowego, niż zatrudnić nauczyciela, który będzie większym obciążeniem finansowym dla placówki.
„By móc przyjąć stażystę, w placówce szkolnej konieczny jest nauczyciel, który będzie mógł pełnić funkcję opiekuna. Wystarczy jednak, że będzie to nauczyciel mianowany. Zatem dla nauczycieli dyplomowanych nie zawsze jest już miejsce.” – dodaje Krzysztof Kirejczyk.

Co po studiach pedagogicznych?

Problemy z zatrudnieniem, których doświadczają nauczyciele owocują tym, że coraz więcej absolwentów studiów pedagogicznych decyduje się nie podejmować pracy w wyuczonym zawodzie i szukać pracy poza oświatą. Jakie perspektywy mają?

„Najłatwiej mają nauczyciele języków obcych. Biegła znajomość j. angielskiego, niemieckiego czy francuskiego pozwala na znalezienie pracy tam, gdzie jest to niezbędna i podstawowa kompetencja – czyli np. w sektorze BPO czytłumaczeniach. Młodzi absolwenci AWF często znajdują pracę w klubach fitness jako trenerzy czy instruktorzy. Część nauczycieli dorobi sobie korepetycjami – jest to jednak praca dodatkowa i bez świadczeń z tytułu umowy o pracę. Pozostali muszą się najczęściej  przekwalifikować.”- wyjaśnia specjalista rynku pracy, Krzysztof Kirejczyk.

Nauczyciel z doświadczeniem – jak go widzą rekruterzy?

Niestety, dla nauczycieli z doświadczeniem, którzy przepracowali w zawodzie kilka lat, perspektywy nie są różowe. Firmy komercyjne nie są otwarte na ich zatrudnianie. Powodami niechęci do nauczycieli jest przede wszystkim:

  • praca przez kilka ostatnich lat w oderwaniu od branży i myślenia biznesowego,
  • obawa przed zbyt dużym przyzwyczajeniem się nauczyciela do pracy w mniejszym wymiarze godzin niż pełen etat i wynikający z tego brak efektywności przez pełne 8 godzin etatu dziennie,
  • brak doświadczenia w pracy w zespole,
  • przyzwyczajenie do pracy z dziećmi i młodzieżą, a co za tym idzie tendencje do stania na stanowisku mentora podczas pracy z dorosłymi,
  • obawa przed wypaleniem zawodowym nauczyciela.

„Część tych obaw na pewno nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. Niemniej jednak, w obecnej sytuacji wysokiego bezrobocia na rynku pracy, pracodawcy wolą nie podejmować ryzyka i wybrać kandydata z doświadczeniem w firmie komercyjnej, niż sprawdzać na własnej firmie, czy nauczyciel sobie poradzi w nowych warunkach pracy.” – komentuje Krzysztof Kirejczyk.

Co może zatem zrobić bezrobotny nauczyciel?

Rozwiązaniem może być próba przekwalifikowania się poprzez kursy doszkalające. Inną możliwością jest też pomysł na własny biznes i założenie własnej działalności gospodarczej – skorzystać można tu z dofinansowania z Urzędów Pracy i środków unijnych. Jeszcze innym sposobem na znalezienie pracy w firmie komercyjnej może być aktywne wyjście do pracodawcy z propozycją dokształcenia się w ramach  stażu lub praktyki – trzeba wtedy jednak liczyć się z obniżeniem wynagrodzenia na czas edukacji. Na taką opcję mogą jednak liczyć jedynie nauczyciele, którzy uczyli pokrewnych profilowi firmie przedmiotów- np. matematyk może próbować swoich sił w firmach zajmujących się statystyką czy obliczeniami finansowymi. Nie da się jednak ukryć, że na nauczycieli – zarówno tych doświadczonych, jak i świeżo upieczonych absolwentów kierunków pedagogicznych – czekają chude lata.

Może to Ci się spodoba

Kariera 0 Comments

Praca zdalna jako nowa forma zatrudnienia

Pomimo, że praca zdalna z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością na polskim rynku pracy, nadal budzi wiele kontrowersji. Chcesz poznać bliżej jej specyfikę? Zastanawiasz się, czy to opcja

Szukanie pracy 0 Comments

Sposobem na zatrudnienie niani jest umowa uaktywniająca

Na podstawie umowy uaktywniającej pracuje w Polsce prawie 8 tys. niań. Jak podkreślają eksperci, umowa z nianią nie jest skomplikowana. Jeśli wynagrodzenie nie przekracza minimalnego, obowiązkowe składki finansuje budżet państwa. Przy wyższych zarobkach od

Kadry i zarządzanie 0 Comments

Nowe zasady zawierania umów na czas określony – to już pewne

5 sierpnia 2015r. Prezydent podpisał nowelizacje Kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw, z dnia 25 czerwca 2015r. Nowe przepisy mają ograniczyć ilość umów o pracę zawieranych na warunkach mniej korzystnych

0 Comments

Brak komentarzy!

You can be first to comment this post!

Zostaw odpowiedź